Ervaringsleren
Zoeken
Home
Over ons
Links
Contact
Home » Nieuws

Ervaringsleren: een theoretisch kader - Karine Vermeylen

9 reacties | reageer hier

Ervaringsleren: een theoretisch kader

 

 

-       enkele centrale begrippen

-       de ervaringslerencyclus van Kolb

-       “edgework” : leren op de grens van de eigen referentiekaders



1. Ervaringsleren is een krachtige methodiek, maar … geen wondermiddel

De betekenis van een situatie waarmee iemand geconfronteerd wordt, is niet objectief gegeven in de situatie, maar “zit tussen iemands oren”. Ervaringsgericht begeleiden betekent de lerende helpen in bewust worden van de betekenis “that he brings to the activity” (Hovelynck, 1999-2000). Ervaringsgericht begeleiden is faciliteren in expliciteren van onderliggende referentiekaders die iemands gedragsmogelijkheden bepalen. Niet altijd gemakkelijk, noch voor de lerende noch voor de begeleider ! Een ervaringsgerichte begeleider begeleidt op deze manier de lerende in bewustwording, keuzes maken, “buiten zijn referentiekaders leren denken” en … uiteindelijk in “het zichzelf vooruit helpen”.

 

Ervaringsleren is een wijze van leren waarbij de lerende zelf zich actief engageert in het exploreren van voor hem zinvolle en relevante vragen. De lerende is deel-nemer, maakt zelf zijn proces mee, (co-)construeert samen met de begeleider en anderen in de groep, zijn referentiekaders én gedragsmogelijkheden die niet alleen momenteel maar ook in de toekomst relevant zijn om te leven en te werken in de maatschappij waarvan hij deel uit maakt (Gass, 1993).

 

Ervaringsgericht begeleiden impliceert daardoor o.a. :

-       gedeelde verantwoordelijkheid tussen lerende en begeleider,

-       alertheid voor wat er gebeurt met de lerende in/en zijn context,

-       voeling houden met wat is, met wat en hoe iets zich hier-en-nu concreet voordoet, en niet met wat zou moeten zijn,

-       faciliteren van bewustwording, 

-       open, ontvankelijk gericht zijn op de eigen betekenis die de lerende aan zijn ervaring geeft en de aan zijn gedrag onderliggende referentiekaders die zich in de actie ontvouwen


2. Ervaring

Elke ervaring is een ‘holistisch’ gegeven, een “complex geheel” in een samen-gaan van weten, in-zien, emotie, voelen, intentie, actie, relatie en bewustwording. Een ervaring is contextgebonden. Elke ervaring gebeurt “hier-en-nu” in een welbepaalde context, en is morgen, thuis, elders … waarschijnlijk anders. De mens is een geheel met fysieke, mentale, emotionele en wilsaspecten die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en elkaar ook beïnvloeden. De mens is een functionele eenheid en is in zijn totaliteit betrokken in de ervaring.

 

 Bezig zijn met actie is niet hetzelfde als opgaan in de ervaring.

 Immersed in the experience does not mean the same as busy with the activity. What participants are immersed in is the experience which they create by framing the task the way they did, by enacting their implicit ‘figures of thought’ which underly their action (Hovelynck, 1999-2000).

 

 Alle existentiële, experiëntiële richtingen (gestalt, client centered, contextueel denken, ervaringsleren, …) erkennen de eenheid van denken en voelen, de eenheid van geest en lichaam. Merlau-Ponty spreekt over le corps vécu, Gendlin benoemt het als the felt sense. Wollants noemt het besef (Wollants, 1991). Wanneer dat wat iemand aanvankelijk impliciet en nog onbewust weet en voelt (= de impliciete referentiekaders), geëxpliciteerd wordt en benoemd door taal of tekens (= de gewaargeworden be-teken-is en zin). Die bewustwording laat keuze toe en het genereren van alternatieve mogelijkheden. Nieuwe, verbrede naast of ter vervanging van oude inzichten, beelden, veronderstellingen. Dat is verandering en groei.

 

 Elke ervaring vertrekt van (omvat) een lijfelijke, fysieke component. Onze manier van in het leven staan is een lijfelijke manier, we hebben ons lichaam als ‘voertuig’, contactmiddel en expressiemiddel. Het fysieke, lijfelijke aspect van het ervaren, het ‘aan den lijve ondervinden’ is soms overduidelijk aanwezig. Het is voor de lerende, én voor de aandachtige begeleider !!, een belangrijk non-verbaal gegeven dat met respect aandacht moet krijgen.

 

 Elke ervaring omvat ook een emotionele en cognitieve component. Emoties zijn de (aan)dragers van betekenis. Stilstaan bij emoties en zoeken naar de betekenis ervan (awareness – gewaarworden – besef – bewust worden) opent de weg naar het (kunnen en durven) expliciteren van onderliggende referentiekaders.

 

  Ervaringen kunnen niet als product overgedragen worden aan mensen die het ervaringsproces niet beleefd hebben. Dit legt een duidelijk accent op het proceskarakter van het ervaringsleren.

 

 Een begeleider kan onmogelijk “ervaringen aanreiken”. Hij kan het proces van de lerende “faciliteren”, gezamenlijk met de lerende. Hij zal via attent kijken, voelen, luisteren op het gepaste moment tussenkomen. Een veilig en uitnodigend aanbod doen, en bevragen wat er gebeurt. Door met de lerende een relatie aan te gaan waarvan het “hoe in de relatie staan” nog belangrijker is dan het “wat van het aanbod”.

(cfr. artikels rond begeleidershouding)


3. Wat is ervaringsleren ??

Er is reeds heel wat geschreven over ervaringsleren, waarvan jammer genoeg “de vlag niet altijd de lading dekt”. Twee belangrijke, op het eerste gezicht op enkele aspecten wat contradictorische theorieën worden hieronder beknopt uitgelegd.


Kolb omschrijft de ervaringsleren-cirkel als :

 Experiential learning is a process in which a particular experience is, on reflection, translated into concepts which become in turn guidelines for new experiences.

 Experiential learning occurs when individuals engage in some activity, reflect upon the activity critically, derive some useful insight from the analysis, and incorporate the result through a change in understanding and/or behavior.

 

 Ervaringsleren is een proces, een dynamisch en continu leren. Onderstaande schematische voorstelling doet tekort aan het dynamisch gebeuren. Vier belangrijke “momenten” volgen mekaar op. De beweging van het ene naar het andere “moment”, het omzetten van, vormt de essentie van het ontwikkelingsproces. En kan beschouwd worden als “leidraad” voor de ervaringsgerichte begeleider om dit proces te faciliteren.

 

 Het handelen en de gedragsmogelijkheden van mensen worden bepaald en gestuurd door hun onderliggende ideeën, inzichten, veronderstellingen, visie, referentiekaders, theorieën (“eigen theorieën” of “boekenwijsheid” … doet er niet toe). Dit noemt Kolb abstracte concepten.  De situatie waarin de lerende terecht komt, of het aanbod dat de begeleider doet, wordt door de lerende gepercipiëerd vanuit deze eigen referentiekaders.

 

 De lerende is zich vaak niet bewust van zijn onderliggende referentiekaders.  De ervaringsgerichte begeleider zal een aanbod creëren, bewust toevallige momenten zien én aangrijpen : daadwerkelijke actie, gespreksmomenten, time out, het dagdagelijkse samenleven, trajecten … waarin de lerende zijn abstracte concepten kan toetsen, ermee aan de slag gaan, ermee actief kan experimenteren. De begeleider creëert mogelijkheden en ruimte voor de lerende om te experimenteren, tot dan toe onbewuste referentiekaders “tegen te komen”, ze te (h)erkennen, er tegenaan te botsen, er mee om te gaan. Ook al weet de begeleider zélf (nog) niet welke de referentiekaders van de lerende zijn. Betrokken bezig zijn in de actie, in het actieve experiment, levert de lerende concrete ervaringen.


 Reflectieve observatie is de beweging die nodig is om de beleving bij en de betekenis van de concrete ervaring “hier-en-nu” voor de lerende helder te krijgen. Bewust stilstaan, spontaan of gepland, bij wat er gebeurt of gebeurd is concreet “hier en nu” : het  “wat” (= de feiten, het verhaal), het “hoe” (= de beleving, het gevoel, wat doet het aan of met de lerende), en de betekenis die de lerende in de activiteit aanbrengt.

 

Reflectieve observatie is niet hetzelfde als evalueren van de actie en/of de lerende in goed-slecht bewoordingen. Het is als begeleider samen met de lerende zoeken naar de essentie en zijn bewustwording helpen vergroten. Ondersteunend, benoemen wat is (niet moraliserend wat zou moeten zijn), mild confronterend.

 

Door reflectief observeren vanuit concrete ervaringen faciliteert de begeleider het expliciteren van bestaande referentiekaders, én het genereren van nieuwe kaders. De lerende (h)erkent zijn referentiekader, en beseft hoe het hem helpt of vastzet in de situatie waarin hij zich bevindt (bevond). Vooral het vastzitten geeft een “dwingende” aanleiding om een alternatief te zoeken, en nieuw of vernieuwd abstract concept, inzicht. Dit betekent niet dat het oude verworpen wordt of meteen “vervangen”. Integratie van nieuwe referentiekaders vraagt tijd. En soms kan het oude naast het nieuwe blijven bestaan, net omdat daardoor iemands mogelijkheden letterlijk groter worden, breder, diverser. De lerende heeft “meer in zijn mars”.

9 reacties
Webroot Support - Call 1-844-456-8733 (US/CA) for Webroot Installation, Activation, Configuration, Billing, Renewal or any other queries. Contact our Webroot technical support to get Best Webroot Customer Service http://contactassistance.com/webroot-support/
WEBROOT SUPPORT
Webroot Support - Call 1-844-456-8733 (US/CA) for Webroot Installation, Activation, Configuration, Billing, Renewal or any other queries. Contact our Webroot technical support to get Best Webroot Customer Service\ webroot support
WEBROOT SUPPORT
dell 1-844-456-8733 (US/CA) any Installation, Drivers, Repair, Errors and many more. Get Online Resolution anytime by Technical Support. dell printer support
DELL PRINTER SUPPORT
Epson Printer Support - Get Quick Setup for Wireless Epson Printer Install by calling Epson Printer Support number 1-844-456-8733 (US/CA) Toll-free. Epson Printer Support
EPSON PRINTER SUPPORT
HP Printer Support - Call HP Technical Support Phone Number 1-844-456-8733 (US/CA) or 01444 39 0119 (UK) for any HP Printer related issues. hp Printer Support
HP PRINTER SUPPORT
Garmin Download at www.garmin.com/express. Register, Update and sync your Garmin Express today and get started with your Garmin Maps. garmin.com/express
GARMIN.COM/EXPRESS
Brother Printer Support - - Brother Printer Support 1-844-456-8733 (US/CA) any Installation, Drivers, Repair, Errors and many more. Get Online Resolution anytime by Technical Support.Brother Printer Support
BROTHER PRINTER SUPPORT

canada goose jackets

coach factory outlet [url=http://www.uggsoutlet-boots.us.com][b]uggs on sale[/b][/url] http://www.nikerosheone.us
XIAOOU
20180418 xiaoou

air max 90

coach canada

longchamp outlet

canada goose jackets

pandora outlet

pandora charms sale clearance

canada goose

canada goose outlet store

pandora jewelry

nike shoes outlet

polo outlet online

cheap ugg boots

jordan shoes

air jordan shoes

chelsea jersey

uggs outlet

longchamp handbags sale

uggs outlet online

michael kors outlet online

mac cosmetics

uggs outlet

polo outlet

cheap jordans

michael kors uk

michael kors outlet online

true religion jeans

longchamp outlet

giuseppe zanotti shoes

michael kors outlet clearance

true religion jeans sale

true religion outlet uk

michael kors outlet

ray ban sunglasses outlet

canada goose outlet online

pandora jewelry

fitflops sale clearance

uggs outlet

pacers jerseys

longchamp solde

warriors jerseys

mont blanc pens

canada goose outlet store

tory burch outlet online

michael kors outlet online

oakley sunglasses uk

polo outlet

mlb jerseys

canada goose outlet online

bucks jerseys

nhl jerseys wholesale

ecco shoes

cheap jordan shoes

canada goose jackets

michael kors wallets for women

polo ralph lauren outlet

canada goose outlet store

salomon outlet

michael kors outlet online

uggs outlet

coach outlet

uggs clearance

oakley sunglasses

oakley sunglasses wholesale

canada goose jackets clearance

michael kors outlet

nike air max 90

nike blazer pas cher

michael kors handbags

kd shoes

ray ban sunglasses

michael kors outlet clearance

ugg outlet

canada goose

canada goose outlet

fitflops sale clearance

coach outlet

ugg outlet

longchamp pas cher

longchamp handbags

mulberry uk

christian louboutin

ugg outlet stores

fitflops

los angeles lakers jerseys

nfl jersey wholesale

mizuno shoes

air jordan shoes

air huarache

burberry outlet online

cheap jerseys wholesale

nike foamposite

louis vuitton outlet stores

foamposite shoes

kate spade outlet

swarovski jewelry

canada goose outlet

cheap football shirts

coach outlet

coach outlet

denver broncos jerseys

canada goose outlet online

ray-ban sunglasses

coach factory outlet

ralph lauren polo

pelicans jerseys

fred perry polo shirts

canada goose jackets for women

ralph lauren polo

canada goose jackets

prada shoes on sale

rolex replica

XIAOOU
Reageer op dit artikel:
security code Veiligheidscode:

Verstuur
From Adventure To Therapy - Luk Peeters
Wat doet de begeleider?
Via Experientia: process and outcomes as they are experienced by the participants
Op zoek naar de passende relatie
The art of reviewing
The active reviewing cycle
Reviewing adventure activities
Reviewing by doing
Doing reviewing
Reviewing
Experiential Learning: What and how?
Reflectiemethodieken
Put on your glasses
Moving active learning forward
At the boundaries of our images
Een model van groepsdynamica
What the research really says!
Driehoek: angst - verlangen - patroon
Kernkwadranten: korte uitleg
Leerstijlen Kolb
Evaluatieschaal begeleidershouding
Procesbegeleiding vanuit 3P model - Karen Vermeylen, 2008
Procesbegeleiding in outdoor-programma’s
Grondhouding
Theoretisch Kader
Ervaringsleren in een notedop
Gebruikersnaam:    Wachtwoord:
Inspired by Echo Design